Që nga 1 dhjetori i 1988 shënohet Dita Botërore e AIDS. Kjo ditë shënohet edhe në Kosovë, e ku Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK) ka bërë të ditur që gjatë këtij viti janë raportuar dy raste të infeksionit me HIV. E sipas të dhënave të IKSHPK-së që nga viti 1986 e deri më tani në Kosovë janë raportuar 132 raste me HIV, ndërsa si pasojë e kësaj kanë vdekur 51 persona.

Qendrat për Këshillim dhe Testim Vullnetar për HIV/AIDS ekzistojnë që nga viti 2003 në Kosovë dhe veprojnë në kuadër të Klinikës Infektive në QKUK, në IKSHPK gjithashtu edhe në në Ferizaj, Prizren dhe Pejë.

Infeksioni me HIV është i pashërueshëm. Megjithatë, terapia efikase antiretrovirale mund ta kontrollojë virusin dhe të ndihmojë parandalimin e bartjes së infeksionit te njerëzit tjerë.

Ndikimi i infeksionit me COVID-19 tek personat me HIV është ende duke u hulumtuar. Personat me HIV janë të rrezikuar nga sëmundjet serioze nëse kanë vlera të ulëta të qelizave imunitare CD4 dhe nëse nuk marrin terapi efektive antiretrovirale. “Kosova klasifikohet si vend me shkallë të ulët të epidemisë por me potencial të rritjes, posaçërisht në mesin e popullatës MSM. Të dhënat ekzistuese dëshmojnë se ne nuk kemi epidemi të gjeneralizuar apo të përqendruar të infeksionit HIV”, u theksua në njoftimin e IKSHPK-së.

Ndërsa në botë deri në fund të vitit 2019, rreth 38 milionë njerëz ishin me HIV. Gjatë vitit 2019 raportohet se kanë vdekur 690.000 njerëz me HIV për shkak të mungesës së shërbimeve për HIV, ndërsa 1.7 milionë të tjerë janë infektuar. Llogaritet se rreth 62% të infeksioneve të reja në mbarë botën i takojnë grup moshave 15-49 vjeç dhe grupacioneve të veçanta (narkomanët, punëtorët e seksit, transgjinorët, të burgosurit, meshkujt që kanë seks me meshkuj).

Po ashtu, llogaritet se 1 në 5 njerëz që jetojnë me HIV nuk e dijnë se janë të infektuar.Ndikimi i infeksionit me COVID-19 te personat me HIV është ende duke u hulumtuar. Personat me HIV janë të rrezikuar nga sëmundjet serioze nëse kanë vlera të ulta të qelizave imunitare CD4 dhe nëse nuk marrin terapi efektive antiretrovirale.

Kampanja për vitin 2020 është me moton: “Ta përfundojmë epideminë e HIV/AIDS-it: Qëndrueshmëri dhe Ndikim”

Mesazhet kryesore dhe thirrja për veprim:

• Përtëritja e luftës për t’i dhënë fund AIDS-it; është koha për të investuar, përtërirë dhe integruar shërbimet e HIV me kujdesin e gjerë shëndetësor.

• Përdorimi i shërbimeve inovative të HIV-it, për të siguruar kujdes të vazhdueshëm për personat me HIV gjatë pandemisë, p.sh. përshkrimi i terapisë për disa muaj.

• Angazhimi, përkrahja dhe mbrojtja e punëtorëve shëndetësor dhe atyre në komunitet gjatë ofrimit të shërbimeve për HIV dhe COVID-19.

• Dhënia e përparësisë grupeve vulnerabile. Ofrimi i vazhdueshëm i shërbimeve të HIV-it gjatë COVID-19 për fëmijët, adoleshentët dhe grupacionet e veçanta.

COVID-19 dhe HIV

Personat me HIV duhet të jenë shumë të kujdesshëm në respektimin e masave të përgjithshme për të shmangur infeksionin me COVID-19:

• Bartja e maskës,

• Mbajtja e distancës fizike,

• Mbajtja e higjienës personale dhe ambientit,

• Evitimi i udhëtimeve dhe tubimeve të panevojshme.

Në veçanti, duhet parapregaditur për infeksion të mundshëm, duke:

• Siguruar furnizim të mjaftueshëm (30-90 ditë) me barna për HIV.

• Vazhduar të merrni barnat për HIV, me që ato ndihmojnë që ta ruani sistemin imunitar.

• Mirëmbajtur stilin e shëndoshë të jetës (të ushqyerit e shëndetshëm, gjumë të mjaftueshëm së paku 8 orë në ditë dhe largimi nga stresi).

Solidariteti dhe ndarja e përgjegjësisë ndihmojnë ta luftojmë coronavirusin, përfundojmë epideminë e AIDS-it dhe garantojmë të drejtën për shëndet për të gjithë.