​Kompjuteri më i vjetër botëror – një kalendar viti hënor

Teknikat më moderne statistikore të përdorura për studimin e valëve të gravitetit hedhin dritë mbi funksionimin e kompjuterit analog më të vjetër në botë – Antikythera, kalkulatori i sofistikuar astronomik prej bronzi i ndërtuar nga grekët e lashtë për të parashikuar eklipset, fazat e hëna, pozicioni i Diellit dhe pesë planetët e njohur në atë kohë.

Studimi, i botuar nga astronomët e Glasgout në “Horological Journal”, tregon me një llogaritje se cili duhet të ketë qenë numri i vrimave në një ingranazh të gërryer tani nga koha, duke sugjeruar se ndoshta është përdorur për të gjurmuar vitin hënor.

Mekanizmi i Antikythera ka qenë një enigmë që ka sfiduar studiuesit që nga dita kur u zbulua në vitin 1901 në një anije të fundosur të epokës romake pranë ishullit grek të Antikythera, në veriperëndim të Kretës. Vetëm një e treta e makinës llogaritëse të lashtë është gjetur, për më tepër e fragmentuar në 82 pjesë.

Në vitin 2020, një studim me rreze Rëntgen i një rrote të mekanizmit zbuloi detaje të reja në lidhje me disa vrima të ndara rregullisht që ndodhen nën timon. Analizat fillestare sugjeruan se numri i vrimave të pranishme fillimisht ishte midis 347 dhe 367.

Astronomët pranë Universitetit të Glasgout u përpoqën të zgjidhnin misterin duke përdorur mjetet statistikore që zakonisht përdorin për të analizuar sinjalet e marra nga detektori i valëve të gravitetit LIGO, i cili mat valëzimet e vogla në hapësirë-kohë të shkaktuara nga astronomia masive – ngjarje të tilla si përplasjet e vrimave të zeza.

Llogaritjet e tyre tregojnë se ka shumë të ngjarë që rrota të kishte 354 ose 355 vrima në një rreth me rreze 77,1 milimetra dhe se vrimat ishin vendosur me saktësi të jashtëzakonshme. Këto shifra sugjerojnë se rrota është përdorur për të shënuar ditët e kalendarit hënor.

Back to top button