Raporti i OKB-së: Gratë gëzojnë vetëm 64% të të drejtave ligjore që kanë burrat
Në Ditën Ndërkombëtare të Grave, më 8 mars, UN Women ka ngritur alarmin se sistemet e drejtësisë në mbarë botën po dështojnë të mbrojnë në mënyrë të barabartë të drejtat e grave dhe vajzave.
Sipas agjencisë së Kombeve të Bashkuara për barazi gjinore, gratë globalisht gëzojnë vetëm 64 për qind të të drejtave ligjore që u garantohen burrave, duke i ekspozuar ato ndaj diskriminimit, dhunës dhe përjashtimit në shumë fusha të jetës.
Këto gjetje paraqiten në raportin e ri të Sekretarit të Përgjithshëm të Organizata e Kombeve të Bashkuara, të titulluar “Sigurimi dhe Forcimi i Qasjes në Drejtësi për të Gjitha Gratë dhe Vajzat”.
Raporti thekson se në më shumë se gjysmën e vendeve të botës – rreth 54 për qind – dhunimi seksual ende nuk përkufizohet në bazë të mungesës së pëlqimit, gjë që do të thotë se një grua mund të jetë viktimë e përdhunimit pa u njohur kjo vepër si krim nga ligji.
Po ashtu, në pothuajse tri nga katër vende, ligjet kombëtare vazhdojnë të lejojnë martesën e detyruar të vajzave. Ndërkohë, në 44 për qind të shteteve, legjislacioni nuk garanton pagë të barabartë për punë me vlerë të barabartë, duke bërë që gratë të mund të paguhen ligjërisht më pak se burrat për të njëjtën punë.
Drejtoresha Ekzekutive e UN Women, Sima Bahous, tha se mungesa e drejtësisë për gratë dëmton jo vetëm viktimat individuale, por edhe vetë sistemin e drejtësisë.
“Kur grave dhe vajzave u mohohet drejtësia, dëmi shkon përtej çdo rasti individual. Besimi publik zbehet, institucionet humbin legjitimitetin dhe vetë sundimi i ligjit dobësohet. Një sistem drejtësie që dështon për gjysmën e popullsisë nuk mund të pretendojë se mbron drejtësinë,” tha Bahous.
Sipas raportit, shkeljet e të drejtave të grave dhe vajzave po përshpejtohen edhe për shkak të një kulture globale pandëshkueshmërie, që shtrihet nga sistemet gjyqësore deri te hapësirat online dhe zonat e konfliktit.
Raporti vë në dukje se ndërsa teknologjia zhvillohet me ritëm të shpejtë, gratë dhe vajzat përballen gjithnjë e më shumë me dhunë digjitale, ndërsa autorët rrallë mbahen përgjegjës. Në zonat e konfliktit, përdhunimi vazhdon të përdoret si armë lufte, me raste të raportuara të dhunës seksuale që janë rritur me 87 për qind në vetëm dy vjet.
Megjithatë, raporti thekson se përparimi është i mundur. Sipas tij, 87 për qind e vendeve kanë miratuar tashmë ligje kundër dhunës në familje dhe më shumë se 40 shtete kanë forcuar mbrojtjen kushtetuese për gratë dhe vajzat gjatë dekadës së fundit.
Në këtë drejtim, UN Women bën thirrje për veprime urgjente për të garantuar barazi reale.
“Tani është momenti të ngrihemi, të jemi të pranishëm dhe të flasim për të drejtat, për drejtësinë dhe për veprimin – në mënyrë që çdo grua dhe vajzë të jetojë e sigurt, të flasë lirshëm dhe të jetojë e barabartë,” theksoi Bahous.
Ngjarjet për shënimin e Ditës Ndërkombëtare të Grave dhe hapjen e sesionit të 70-të të Komisionit për Statusin e Grave do të zhvillohen më 9 mars në Asamblenë e Përgjithshme të Organizata e Kombeve të Bashkuara, duke mbledhur përfaqësues nga e gjithë bota për të diskutuar avancimin e të drejtave të grave dhe barazinë gjinore.