Bosnja i jep lamtumirën 30 viktimave të tjera të gjenocidit të Srebrenicës të identifikuara së fundmi
(lajm i përditësuar)
Bosnja i jep lamtumirën 30 viktimave të tjera të gjenocidit të Srebrenicës të identifikuara së fundmi
Duke shënuar 28 vjetorin e masakrës së Srebrenicës të vitit 1995, Bosnja dhe Hercegovina të martën i dha lamtumirën 30 viktimave të tjera të gjenocidit të identifikuara rishtazi.
Çdo vit më 11 korrik, viktimat e identifikuara të gjenocidit varrosen në varrezën përkujtimore në Potocari, Bosnja lindore.
Mijëra vizitorë nga vende të ndryshme marrin pjesë në ceremoni.
Qendra përkujtimore është pika qendrore e kujtimit për miqtë dhe të afërmit e viktimave, kryesisht burra dhe djemë, të vrarë nga forcat serbe të Bosnjës.
Pas funeralit të këtij viti, numri i varreve në varreza u rrit në 6751.
Kryeministri malazez, Dritan Abazoviq, ministrja turke për shërbimet familjare dhe sociale, Mahira Ozdemor Goktas dhe shumë politikanë vendas morën pjesë në ceremoni.
Abazoviq tha se gjenocidi i Srebrenicës nuk duhet të mohohet.
“Gjenocidi nuk duhet mohuar kurrë. E vërteta ju bën të lirë dhe besoj se kur të gjithë ta pranojmë të vërtetën, rajoni do të marrë një rrugë tjetër, rrugën e pajtimit dhe përparimit”, tha Abazoviq.
Presidenti malazez, Jakov Milatoviq në një video-mesazh tha se gjenocidi në Srebrenicë është tragjedia më e madhe njerëzore në Evropë pas Luftës së Dytë Botërore.
Ministrja e Jashtme bullgare, Mariya Gabriel tha se “Nuk duhet të harrojmë kurrë atë që ndodhi në Srebrenicë”.
Kryeministri i Kosovës Albin Kurti në rrjetet sociale tha se Dita e Përkujtimit të Gjenocidit të Srebrenicës mban në vetvete shumë tragjedi të patregueshme.
“Një ditë kur kujtojmë vrasjen e 8372 njerëzve të pafajshëm dhe krimet e panumërta të përdhunimeve dhe torturave. Është gjithashtu përkujtim se e vërteta nuk nderohet por mohohet nga Serbia, vetë krim çnjerëzor”, tha Kurti.
Përkujtime
Aktivitete të ndryshme u mbajtën për të përkujtuar gjenocidin në kryeqytet, Sarajevë, dhe në qytete të tjera të rajonit.
Në urën historike në Mostar – një qytet ikonik me shumë besime – njerëzit u mblodhën për të kërcyer pa duartrokitje nga ura rreth 20 metra e lartë.
Pjesëmarrësit hodhën gjithashtu zambakë të bardhë në lumin Neretva, duke simbolizuar pafajësinë e viktimave të gjenocidit.
Kryeqyteti i Kroacisë, Zagrebi, mbajti një projeksion të lehtë të lules ikonike të Srebrenicës.
Këshilli Kombëtar i Boshnjakëve shpërndau gjithashtu lule të Srebrenicës në qytetin e Novi Pazarit për të kujtuar viktimat.
Lulja ka një mesazh – e bardha nënkupton pafajësinë, e gjelbërta nënkupton shpresën dhe 11 petale qëndrojnë për datën 11 korrik të viti 1995.
Ndërkohë, mijëra njerëz morën pjesë në Mars Mira, një marshim i përvitshëm i paqes.
Mijëra njerëz nga e gjithë bota vijnë në qytetin boshnjak çdo vit dhe ndjekin të njëjtën rrugë pyjore të përdorur nga boshnjakët kur po iknin nga gjenocidi.
Fushata zgjat tre ditë, duke kulmuar me mbërritjen e pjesëmarrësve në Potoçari.
Gjenocidi i Srebrenicës
Më shumë se 8,000 burra dhe djemë myslimanë boshnjakë u vranë kur forcat serbe të Bosnjës sulmuan qytetin lindor të Srebrenicës në korrik të vitit 1995, pavarësisht nga prania e trupave paqeruajtëse holandeze.
Forcat serbe po përpiqeshin të merrnin territorin nga myslimanët boshnjakë dhe kroatët për të formuar një shtet.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së e kishte shpallur Srebrenicën një “zonë të sigurt” në pranverën e vitit 1993. Megjithatë, trupat e udhëhequr nga gjenerali Ratko Mlladiq, i cili më vonë u shpall fajtor për krime lufte, krime kundër njerëzimit dhe gjenocid, pushtuan zonën e OKB-së.
Trupat holandeze nuk arritën të vepronin ndërsa forcat serbe pushtuan zonën, duke vrarë rreth 2,000 burra dhe djem vetëm më 11 korrik.
Rreth 15,000 banorë të Srebrenicës u larguan në malet përreth, por trupat serbe gjuajtën dhe vranë 6,000 njerëz të tjerë.
Trupat e viktimave janë gjetur në 570 vende në të gjithë vendin.
Në vitin 2007, Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në Hagë vendosi se në Srebrenicë ishte kryer gjenocid.
Më 8 qershor 2021, gjyqtarët e gjykatës së OKB-së lanë në fuqi në një gjykim të shkallës së dytë një vendim që dënonte Mlladiqin me burgim të përjetshëm për gjenocid, persekutim, krime kundër njerëzimit, shfarosje dhe krime të tjera lufte në Bosnje e Hercegovinë.
Osmani: Mohuesit e gjenocidit nuk mund të shndërrohen asnjëherë në faktorë të paqes
Presidentja Vjosa Osmani ka shkruar në 28-vjetorin e gjenocidit në Srebrenicë, duke thënë se ky gjenocid nuk do të harrohet kurrë.
“8372 jetë të pafajshme! 8372 nëna të Srebrenicës që edhe sot kërkojnë drejtësi për bijtë e tyre!”, shkroi Osmani në Facebook.
E para e shtetit tha se mohuesit e gjenocidit nuk mund të shndërrohen asnjëherë në faktorë të paqes.
“Një regjim, që edhe sot e mohon gjenocidin në Srebrenicë e kudo në Bosnjë e Hercegovinë, sikurse e mohon edhe gjenocidin në Kosovë. Po i njëjti regjim që avokonte për gjenocidin atëherë e që i sulmon Kosovën e Bosnje-Hercegovinën edhe sot”, u shpreh tutje ajo.
“Kujtim i përhershëm për të gjitha viktimat e regjimit gjenocidal të Millosheviqit!”, përfundoi Osmani.
Kurti për viktimat në Srebrenicë: E vërteta e tyre nuk nderohet por mohohet nga Serbia
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i ka përkujtuar viktimat e gjenocidit në Srebrenicë ku forcat serbe vranë mbi tetë mijë njerëz myslimanë të pafajshëm.
Kurti ka thënë se e vërteta e tyre përveç që nuk nderohet, vazhdon të mohohet nga Serbia.
“Dita e Përkujtimit të Gjenocidit të Srebrenicës mban në vetvete shumë tragjedi të patregueshme – një ditë kur kujtojmë vrasjen e 8 mijë e 372 njerëzve të pafajshëm dhe krimet e panumërta të përdhunimeve dhe torturave. Është gjithashtu një kujtesë se e vërteta e tyre nuk nderohet por mohohet nga Serbia, një krim çnjerëzor në vetvete”, ka thënë Kurti.
Në korrik të vitit 1995, ushtria e serbëve në Bosnje, në krye me Ratko Mlladiq, kanë vrarë mbi 8 mijë burra e djem.
Udhëheqësit shtetëror në Serbi, si dhe ata të Republikës Srpska në Bosnje e Hercegovinë vazhdojnë të mos e pranojnë se ka ndodhur gjenocid, edhe pse gjykata për krime të luftës në ish-Jugosllavi këto vrasje i ka cilësuar si gjenocid. /kp
Haradinaj kujton masakrën e Srebrenicës: Njerëzit pësuan nga projektet shoviniste të realizuara përmes gjenocidit
Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Ramush Haradinaj, ka kujtuar masakrën e Srebrenicës në 28-vjetorin e saj.
Haradinaj ka thënë se projektet shoviniste të Sllobodan Millosheviqit, nuk kishin kursyer as gratë, fëmijë e pleqtë.
“Kujtojmë sot mijëra jetë të shuara në Srebrenicë, nga aparati shtetëror i Millosheviqit. Njerëz të pambrojtur e pa asnjë faj, përfshirë edhe fëmijë, gra e të moshuar, pësuan nga projektet shoviniste të realizuara përmes gjenocidit”, ka thënë Haradinaj.
Haradinaj ka shtuar se masakra e Srebrenicës nuk e kishte ndal regjimin e Millosheviqit të shtrij masakrat edhe në Kosovë.
“Masakra e Srebrenicës, 28 vjet më parë, fatkeqësisht nuk e ndali regjimin e Millosheviqit të kryejë masakra të tjera në Kosovë, me përmasa të një gjenocidi të ri. Qoftë i përjetshëm kujtimi për viktimat!”, është shprehur ai.
Udhëheqësit e BE-së kujtojnë gjenocidin në Srebrenicë, dënojnë mohimin
Kryetari i Këshillit Evropian, Charles Michel, ka përkujtuar gjenocidin në Srebrenicës, në 28-vjetorin e masakrës më të madhe në Evropë, që nga Lufta e Dytë Botërore, njofton rtv21.tv.
“Zemrat tona janë për familjet dhe njerëzit e dashur që pësuan humbje të pamatshme. Nuk do të harrojmë kurrë”, shkroi Michel në Twitter.
Ai tha se luftimi i urrejtjes, mohimit dhe retorikës përçarëse është mënyra më e mirë për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për Ballkanin Perëndimor.
Edhe Përfaqësuesi i Lartë i BE-së për Politikë të Jashtme, Josep Borrell, në një deklaratë të përbashkët me komisionerin Olivér Várhelyi, tha se 28 vjet më parë u shkrua një nga faqet më të errëta të historisë evropiane.
“Ne ndajmë pikëllimin dhe dhimbjen e familjeve dhe miqve të viktimave dhe të të mbijetuarve të gjenocidit në Srebrenicë. Evropa kujton përgjegjësinë dhe dështimin e saj për të mbrojtur. Sot, ndërkohë që lufta shpërthen sërish në kontinentin evropian, ne zotohemi të bëjmë më mirë për të mbrojtur paqen dhe për të mbrojtur jetën”, thuhet në deklaratë.
Në përkujtimin e pasojave të konfliktit të armatosur, Bashkimi Evropian përsëriti angazhimin e për sovranitet, pavarësi dhe integritet territorial në Bosnje dhe Hercegovinë.
“Si një vend kandidat, e ardhmja e Bosnjë-Hercegovinës qëndron brenda Bashkimit Evropian. Pajtimi mund të ndërtohet vetëm mbi të vërtetën, paqen dhe drejtësinë. Nuk mund të ketë tolerancë për mohimin e gjenocidit, revizionizmin historik dhe glorifikimin e kriminelëve të luftës. Të gjithë liderët civilë dhe politikë në Bosnje dhe Hercegovinë kanë përgjegjësinë të punojnë së bashku për të ndërtuar një të ardhme më të mirë të bazuar në dialog dhe mirëkuptim të ndërsjellë për të forcuar dhe mbrojtur paqen dhe dinjitetin njerëzor për të mirën e të gjitha brezave”, përfundon komunikata nga Borrell dhe Várhelyi.
28 vjet nga Masakra e Srebrenicës
Bosnja e Hercegovina sot shënon 28-vjetorin e masakrës së Srebrenicës. Kjo masakër është më e rënda në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.
Në korrik të vitit 1995, forcat serbe të Bosnjës vranë mbi 8 mijë burra dhe djem myslimanë në enklavën e Srebrenicës, që ishte caktuar si “vend i sigurt” nga Kombet e Bashkuara.
Më 9 korrik 1995, udhëheqësi atëhershëm serbëve, Radovan Karadziç lëshoi një urdhër të ri për të pushtuar Srebrenicën. Trupat rrethuan enklavën dhe sulmuan paqeruajtësit holandezë duke marrë peng 30 prej tyre.
Një ditë më pas, më 10 korrik, ushtarët serbë të Bosnjës filluan të bombardojnë Srebrenicën. Forcat holandeze kërcënuan serbët se do të kishte goditje ajrore të NATO-s, nëse nuk tërhiqeshin deri në mëngjes.
Dhe të nesërmen, avionët e NATO-s bombarduan tanket serbe jashtë Srebrenicës. Forcat serbe kërcënuan të rifillonin bombardimin dhe të vrisnin ushtarët e kapur holandezë. Goditjet ajrore u ndalën dhe në mbrëmjen e 11 korrikut, komandanti i serbëve të Bosnjës, gjenerali Ratko Mlladiç hyri në Srebrenicë.
Rreth 30 mijë refugjatë myslimanë u grumbulluan rreth bazës së paqeruajtësve holandezë në Potoçari, në veri të qytetit të Srebrenicës, pasi forcat serbe të Bosnjës morën nën kontroll zonën e sigurt.
Mlladiç u përpoq t’i qetësonte duke u thënë se nuk kishin pse të kishin frikë. Forcat serbe të Bosnjës i futën refugjatët e frikësuar nëpër autobusë, për kinse të largoheshin. Shumë nga refugjatët u evakuuan në Kladanj, 50 kilometra larg dhe prej andej filluan të ecnin për të gjetur një strehë të sigurt.
Kombet e Bashkuara vunë re se shumica e refugjatëve që mbërrinin nga Srebrenica ishin gra, fëmijë dhe të moshuar dhe filluan të shqetësohen për fatin e burrave.
Rreth 15 mijë ushtarë dhe civilë myslimanë të Bosnjës u larguan natën nga Srebrenica duke u përpjekur të arrinin në territor të kontrolluar nga myslimanët. Shumë vdiqën nga bombardimet dhe goditjet e snajperëve.
Gjatë javës pasoi rënia e Srebrenicës, rreth 8 mijë burra dhe djem mendohet se u vranë nga serbët e Bosnjës dhe u varrosën në varre masive.
Edhe pas më shumë se dy dekada pas vrasjeve, ende vazhdojnë të gjenden varre masive. Identifikimi i viktimave është i vështirë, pasi trupat ishin copëtuar nga ekskavatorët që i hidhnin në varre.
Çdo vit më 11 korrik, eshtrat e atyre që identifikohen gjatë vitit të fundit varrosen në Qendrën përkujtimore të Potoçarit. /kp