Amerika pritet t’i japë Ukrainës bomba që janë të ndaluara në 123 shtete

Shtetet e Bashkuara pritet të shpallin një paketë të re ndihme ushtarake për Ukrainën sot, që do të përfshijë municione thërrmuese për herë të parë, kanë thënë zyrtarët e mbrojtjes për CNN, përcjell rtv21.tv.

Ja çfarë duhet të dini për armët – dhe pse ato janë kontroverse.

Çfarë është një municion thërrmues?

Municionet thërrmuese, të quajtura edhe bomba thërrmuese, janë bomba që mbajnë dhjetëra deri në qindra bomba më të vogla, të njohura gjithashtu si nënmunicione. Bombolat mund të hidhen nga avionët, të lëshohen nga raketa ose të gjuhen nga artileri, armë detare ose raketahedhës.

Bombolat hapen në një lartësi të caktuar, në varësi të zonës së objektivit të synuar, dhe bombat brenda shtrihen mbi atë zonë. Ato shkrihen nga një kohëmatës për të shpërthyer më afër ose në tokë, duke përhapur copëza që janë krijuar për të vrarë trupat ose për të nxjerrë jashtë automjetet e blinduara si tanke.

Çfarë lloj bombë thërrmuese thuhet se do i jap SHBA Ukrainës?

SHBA ka një rezervë municionesh thërrmuese të njohura si DPICM, ose municione konvencionale të përmirësuara me qëllime të dyfishta, që nuk i përdorin më pas heqjes së tyre gradualisht më 2016.

Sipas një artikulli në uebsajtin e Armor të Ushtrisë Amerikane, DPICM-të që Uashingtoni do t’i japë Kievit janë gjuajtur nga obusi 155 mm, ku çdo bombol mbante 88 bomba. Çdo bombë ka një rreze vdekjeprurëse prej rreth 10 metra katrorë, kështu që një bombol i vetëm mund të mbulojë një sipërfaqe deri në 30,000 metra katrorë (rreth 7,5 hektarë), në varësi të lartësisë që lëshojnë bombat.

Bombat në një DPICM kanë formuar ngarkesa që, kur godasin një tank ose automjet të blinduar, “krijojnë një avion metalik që shpon forca të blinduara metalike”, thotë artikulli, duke shtuar se mund të duhen 10 ose më shumë bomba për të shkatërruar një automjet të blinduar, por mund të duhet vetëm një për të çaktivizuar armët e mjetit të blinduar ose për ta bërë atë të palëvizshëm.

Çfarë janë municionet thërrmuese?

Municionet thërrmuese përmbajnë eksplozivë të shumtë që lëshohen në një zonë deri në madhësinë e disa fushave të futbollit. Ato mund të hidhen nga një aeroplan ose të lëshohen nga toka ose deti.

A janë përdorur më parë bomba thërrmuese në luftën në Ukrainë?

Po, si ukrainasit ashtu edhe rusët kanë përdorur bomba thërrmuese që kur forcat e Moskës pushtuan në shkurt 2022. Kohët e fundit, forcat ukrainase kanë filluar të përdorin municione thërrmuese të ofruara nga Turqia në fushën e betejës, përcjell rtv21.tv.

Por zyrtarët ukrainas kanë shtyrë SHBA-në të sigurojë municione thërrmuese që nga viti i kaluar, duke argumentuar se ato do të siguronin më shumë municion për sistemet e artilerisë dhe raketave të ofruara nga Perëndimi dhe do të ndihmonin në ngushtimin e epërsisë numerike të Rusisë në artileri.

Pse municionet thërrmuese janë më të diskutueshme se bombat e tjera?

Ndërsa bombat bien në një zonë të gjerë, ato mund të rrezikojnë joluftëtarët.

Përveç kësaj, diku midis 10% deri në 40% të municioneve dështojnë, sipas Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq. Municionet e pashpërthyera më pas mund të shpërthehen nga aktiviteti civil vite apo edhe dekada më vonë.

Koalicioni i municioneve thërrmuese, një grup aktivist që përpiqet të ndalojë armët kudo, thotë se nënmunicionet thërrmuese potencialisht vdekjeprurëse ende qëndrojnë të fjetura në Laos dhe Vietnam 50 vjet pas përdorimit të tyre.

Pjesa më e madhe e botës e ka ndaluar përdorimin e këtyre armëve përmes Konventës për Municionet Thërrmuese (CCM), e cila gjithashtu ndalon grumbullimin, prodhimin dhe transferimin e tyre

Megjithëse 123 vende i janë bashkuar asaj konvente, Shtetet e Bashkuara, Ukraina, Rusia dhe 71 vende të tjera nuk i janë bashkuar.

Përdorimi i municioneve për të sulmuar trupat ose automjetet e armikut nuk është i paligjshëm sipas ligjit ndërkombëtar, por goditja e civilëve me armë mund të përbënte një krim lufte, sipas Human Rights Watch.

Ku janë përdorur më parë bomba thërrmuese?

Armët thërrmuese janë përdorur që nga Lufta e Dytë Botërore dhe në më shumë se 30 konflikte që nga ajo kohë, sipas Koalicionit të Municioneve Gërmuese.

SHBA-ja përdori armët për herë të fundit në Irak nga viti 2003 deri në vitin 2006, thotë koalicioni.

Forcat amerikane filluan t’i largojnë ato në vitin 2016 për shkak të rrezikut që paraqesin për civilët, sipas një deklarate të vitit 2017 nga Komanda Qendrore e SHBA-së. /21Media